Onderzoek naar neveneffecten bij drukdrainage

Bij de percelen met drukdrainage zag veehouder Elmer Kramer dat er in de pompput witte afzetting op de wanden zat. Ook waren er in 2020 problemen met de technische installatie van het drukdrainagesysteem. Naar aanleiding daarvan is door Onderzoekcentrum B-WARE een aantal chemische analyses gedaan aan deze witte afzettingen in en op de pompen. Daaruit bleek dat tijdens het draineren zwavelrijke afzettingen gevormd worden. In 2021 is op verzoek van het IPV uitgebreid onderzoek gedaan naar dit verschijnsel. Het doel daarvan is om te begrijpen hoe deze afzettingen worden gevormd.

Bemonstering

Drukdrainage helpt met de waterhuishouding van het betreffende graslandperceel. In de zomer worden de drains gebruikt om water het perceel in te pompen en bij natte condities kunnen de drains het teveel aan water juist versneld afvoeren. Bij het uitpompen vielen vooral de witte afzettingen en het troebele water in de pompput op. Daarnaast was Elmer ook benieuwd of de voedingsstoffen uit zijn grasland als gevolg van de drainage niet naar de sloot zouden worden afgevoerd.

In oktober dit jaar is het onderzoek opgestart door B-WARE onder leiding van Bas van de Riet. Bas: “Op de huiskavel van Elmer heeft een intensieve monitoring plaatsgevonden gedurende de maand oktober. De bemonstering van het water vond op drie plekken plaats; in de drainbuizen, in de pompput en in de sloot, zodat je goed het verschil in waterkwaliteit kunt meten voor en tijdens de periode van het uitpompen. De monsters zijn naar het lab gegaan voor analyse. Er is daar gemeten hoeveel zwavel, maar ook andere nutriënten in de monsters aanwezig is.

Zwavel

Ook van de afzettingen op de wanden in de pompput en de witte vlokken in de sloot zijn monsters genomen. Deze ‘smeersels’ zijn eerst gedroogd en daarna met een sterk zuur ‘ontsloten’. Op die manier kunnen we precies meten welke elementen erin aanwezig zijn. Hieruit bleek inderdaad dat de afzettingen van sommige plekken bestaan uit  minderalen en dan voor 95% door zwavel. Het onderzoek loopt nog, maar het vermoeden is dat sulfides, die in de waterverzadigde bodemlagen van het perceel aanwezig zijn, als gevolg van drainage in aanraking komen met de lucht en dan worden omgevormd tot een vaste stof.

Naast verstopping van het systeem kunnen deze sulfides ook zorgen voor aantasting van de buizen en het beton van de put. Tevens kunnen deze mineralen effect hebben op de kwaliteit van het oppervlaktewater. Het is daarom ook belangrijk om zicht te krijgen op wat er precies gebeurt wanneer drukdrainage wordt toegepast. Niet alleen in welke mate het de veenafbraak kan remmen, maar ook welke neveneffecten het heeft, zoals de impact op de waterkwaliteit tijdens drainage. Het onderzoek loopt nog en aan het eind hopen we meer te kunnen zeggen over of dit een regionaal probleem is of dat het wijder verspreid is. En of het alleen iets van de eerste jaren is of voor de lange termijn. En of er maatregelen zijn om dit te voorkomen.”

Noot van de redactie: De uitslagen van het onderzoek naar de uitspoeling van andere nutriënten zijn nog niet binnen ten tijde van het verschijnen van deze nieuwsbrief

Foto’s Stefan Weideveld en foto in het lab met laborant Grada Kwantes