Innoveren is een spannend proces. Je weet niet of dingen werken zoals je verwacht of misschien hoopt. Je weet ook niet hoe het er over jaren uit gaat zien. 2018 heeft ons op heel veel vlakken goede dingen opgeleverd. We kunnen op volle sterkte verder. Ons plan voor 2019 in een notendop.

Het Innovatieprogramma gaat natuurlijk allereerst voortborduren op de goede resultaten van 2018, laat programmamanager Roel van Gerwen weten. Dat betekent: het verder verbeteren van de pompgestuurde onderwaterdrainage en de teelt van lisdodde. ‘Maar we hebben ook nog steeds vertrouwen in de teelt van Azolla. We gaan in 2019 de teelt en onderzoek van Azolla echt grootschalig opstarten.’

Klimaat en natuur

2018 was vooral een opstartfase: hoe krijgen we de boel aan de gang? In 2019 bouwen we de opstartfase uit en gaat het ook om het onderzoeken van de effecten van deze nieuwe vormen van landbouw. Zo staan gasmetingen op het programma. ‘Daarmee gaan we kijken of percelen met onze maatregelen inderdaad minder CO2 uitstoten. Dat is van nut voor de klimaatdoelen maar zegt ook iets over het effect van de maatregelen op bodemdaling.’

Een tweede poot is natuuronderzoek. ‘De natte teelt heeft al gezorgd voor een explosie aan vogels. Positief en ook negatief, gezien de hoeveelheid ganzenvraat. We willen het effect van veenvernatting op natuur komend jaar beter gaan monitoren. Daarnaast gaan we in de polder Zuiderveen een proef opstarten waarin we drainage specifiek inzetten voor het optimaliseren van leefomstandigheden voor weidevogels: we zetten het water al op als de weidevogels naar Nederland trekken. Hierbij onderzoeken we of de fysieke leefomstandigheden voor weidevogels zoals aanbod van voedsel en indringbaarheid van de bodem verbeteren.’

Marktpartijen binden en durven innoveren

Op het onderdeel markt en keten hoopt Roel dat een aantal marktpartijen zich volgend jaar vastlegt aan het Innovatieprogramma. ‘Zodat we echt producten kunnen gaan ontwikkelen. Er zijn bijvoorbeeld allerlei technieken om vezels te persen, maar dat is nog weinig gedaan met lisdodde. Daarnaast zijn ook nieuwe technieken, zoals het mengen van lisdoddevezel met mycelium, het onderzoeken waard. Daarmee worden sporen van paddenstoelen gebruikt om vezels te binden tot een 100% afbreekbaar, circulair bouwmateriaal. Omdat het zo’n nieuwe techniek is kunnen we samen met bedrijven innoveren, dat is heel gunstig.’

De potentie van lisdodde als bouwmateriaal is in ieder geval gigantisch, denkt Roel. Hij weet een bouwer die woningen bouwt op veen met piepschuim. Dat moet ook kunnen met mycelium-lisdodde-plaat. ‘Om dit te testen wordt een vogelkijkhut gebouwd. Het is heel spannend en ik moet praten als Brugman. Beheerders vragen: weten jullie wel of het echt werkt? Nee dat weten we niet. Maar als je het niet probeert weet je het nooit.’