Natuurbeheerder en agrariërs samen aan de slag tegen bodemdaling

Natuurbeheerder Landschap Noord-Holland en de agrarische natuurvereniging Water, Land en Dijken slaan de handen in één. Door steeds verder gaande ontwatering van veenweiden, klinkt het veen in en zakt de bodem in Laag Holland. De bodemdaling leidt tot steeds hogere kosten om droge voeten te houden en is een bedreiging voor het kenmerkende landschap. Beide organisaties willen het tij keren. Ze werken samen aan een programma om te experimenteren met nieuwe vormen van landbouw die bodemdaling afremt én toekomstmogelijkheden biedt voor melkveehouders in Laag Holland.

Financieel perspectief voor agrariërs, duurzaam perspectief voor natuur en milieu

De veenweiden in Laag-Holland zijn het domein van de melkveehouderij. Het Innovatie Programma Veen, zoals het initiatief genoemd is, streeft dan ook naar een oplossing waar melkveehouders (economische) toekomstmogelijkheden in zien. En met een positief effect op natuur en milieu: door het remmen van bodemdaling, minder uitstoot van CO2, minder uitspoeling van meststoffen in het oppervlaktewater en verbetering van de biodiversiteit in het gebied.

Pilot nieuw multifunctioneel agrarisch bedrijf

Landschap Noord-Holland en de agrarische natuurvereniging Water Land en Dijken gaan, in samenwerking met de provincie Noord-Holland en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, in een pilotproject een nieuw type bedrijf testen. Een multifunctioneel agrarisch bedrijf waar ondernemen en tegengaan van bodemdaling samen gaan. Dat willen zij bereiken met een combinatie van veeteelt met een hoger waterpeil in de veenweiden met het verbouwen van zogenaamde `natte teelten` zoals bijvoorbeeld veenbes en lisdodde.

Voordelen natte teelten

Op dit moment vindt een marktverkenning plaats waarin wordt gekeken naar economische mogelijkheden van natte teelt met verschillende marktpartijen. Natte teelten kunnen bijdragen aan de verduurzaming van de bedrijfsvoering van de melkveehouder, bijvoorbeeld omdat de veehouder zijn eigen veevoer kan telen in plaats van die te importeren. Maar natte teelten bieden ook interessante producten voor de consument: van isolatiemateriaal, tot voedingsproducten en farmaceutische producten. Er wordt daarom actief ingezet op het betrekken van afnemers, die de oogst kunnen verwerken tot producten voor de consument.

Bodemdaling

Laag Holland zakt. Dat doet het al vanaf de eerste veenontginningen in de middeleeuwen tot op de dag van vandaag. Het gaat zo langzaam, dat het nooit echt als probleem werd ervaren: door het waterpeil in de sloot te verdiepen, kon steeds voldoende drooglegging worden gerealiseerd. Maar, de bodemdaling wordt juist versterkt door diezelfde drooglegging. Hierdoor dringt zuurstof door in de veenbodem, die dan weer verbranding van veen tot gevolg heeft. De kooldioxide die hierbij vrij komt, draagt bij aan de opwarming van de aarde. Resultaat: de zeespiegel stijgt en het veen zakt.